پروفسور حسابی رسالات
متعددی در زمینه های گوناگون فیزیکی و فرهنگی
تالیف کرده اند. علاوه بر رساله های دکترا و
مطالعاتی خود در زمینه فیزیک، درباره «تاریخ ایران
و فلسفه ایران باستان» و بسیاری زمینه های مشابه و
در پیوند با «چه باید کرد تا ایران به پیشرفت
برسد» نیز رساله هایی از خود به یادگار گذارده
اند.
رساله دکترای
فیزیک با عنوان حساسیت سلول های فتو الکتریک (Sensibilite des
Cellules Photoelectriques) به زبان فرانسه، چاپ دانشگاه
پاریس، 1306 ش (1927 م)
رساله راه ما (Votre voie)،
به زبان فرانسه، 1314 ش
(1935 م)
راه ما حاوی نظرات پروفسور حسابی در پیوند با راهی است که
باید به سوی تعالی و پیشرفت پیموده شود.
رساله تفسیر امواج دوبروی (Essaie
d Interpretation des Ondes
de Debroglie) به زبان فرانسه، تهران، 1324 ش (1945
م)
رساله درباره ماهیت ماده (A Strain Theory of Matter)
دانشگاه تهران، به زبان انگلیسی، 1325 ش (1946 م)
رساله ذارت پیوسته (Continuous Particles) که در
آکادمی علوم نیویورک(نشریه علمی Physical Review، ژوئن 1946 م
صفحه 189) و در دانشگاه تهران، به زبان های انگلیسی و فارسی،
1325 ش، منتشر شد
رساله مدل ذره بی نهایت گسترده (Modele de Particules
Infinies) در نشریه فیزیک فرانسه (Journal de Physique)، 1336
ش (می 1957 م)
رساله فیزیک جدید و فلسفه ایران باستان (Modern
Physics and the Philosophy of Ancient Iran) به زبان انگلیسی
و نشر آن به زبان فارسی در مجله فرهنگ ایران باستان، مهر 1343
ش (1964 م)
پروفسور حسابی،در
زمان تاسیس اولین و تنها مرکز آموزش علوم پایه کشور، دانشکده
علوم (فیزیک) دانشگاه تهران، و انتخابشان، به
عنوان نخستین رئیس آن، که همزمان، و قریب به دودهه، به عنوان
اولین و تنها نماینده کشورمان، در کنفرانسهای بینالمللی
اتمی، فضا و ... حفظ لایه اوزون، شرکت میجستند، هر فرصتی را،
مغتنم میشمردند، تا رسالت قلبی خود، برای معرفی پایگاه تاریخی
کشورمان را، به بهترین شکل، ممکن، و معمول دارند. در یکی از
این فرصتهای مبارک، از استاد، دعوتی به عمل میآید، تا در قصر
اکتشافات دانشگاه پاریس، که ویژه نشستهای ارزشمند علمی
بینالمللی میباشد، نقطهنظرهای خود را، در بخشیکه،
حاصل یک دوره طولانی تحقیقاتی بنیادی
ایشان، به عنوان معرفی فصل جدیدی، از تبلور افق سربلندیهای
تمدن ایران زمین میباشد را، مطرح نمایند. موضوع سخنرانی
استاد، در دانشگاه پاریس (قصر اکتشافات Palais de la
découverte)، همین نظریه فیزیک جدید و فلسفه ایران باستان LA
PHYSIQUE MODERNE ET LA PHIlOSOPHIE DE L’IRAN ANCIENT بوده
است، که مورد استقبال گسترده پژوهندگان، دانشخواهان و اساتید
حاضر در این کنفرانس، قرار میگیرد. جالب آنکه، در نشست
پایان جلسه، برای طرح سوالات، روشن میشود، که آنچه، حاضرین
را، از مباحث مختلف و گسترده پیشآمده، بسیار تحت تاثیر قرار
داده، کشف، و معرفی سهم بزرگ ایران (پرشیا)، در پایهگذاری و
پیشرفت علوم، وفلسفه علوم، درجهان امروز بوده است.
رساله (توانایی زبان فارسی)، تهران، در مجله ایران
باستان، مهر 1350 ش» متن کامل کتاب
پروفسور حسابی برای زنده نگاهداشتن زبان
فارسی تلاش فراوانی نمودند. ایشان براساس مطالعات شخصی در خصوص
ایجاد لغات و اصطلاحات جدید با استفاده از قابلیت ترکیب لغات و
استفاده از پیشوندها و پسوندهای موجود در زبان فارسی و مقایسه
آن با قابلیت سایر زبان ها، با استفاده از روابط احتمالات نشان
دادند زبان فارسی از این جهت در زمره زبان های نخست جهان قرار
دارد.
در همین ارتباط، استاد، تحقیقات گسترده یی در مورد شعرای بزرگ
ایران نظیر حافظ، سعدی و بابا طاهر انجام دادند که بعضی از این
تحقیقات و نظریات ایشان توسط بنیاد پروفسور حسابی گردآوری و
چاپ شده است.
گستردگی
ذرات تا بی نهایت (Theory of
Infinitely Extended Particlese) به زبان انگلیسی، چاپ دانشگاه
تهران، 1356 ش (1977 م)
رساله راه
بهبودی، تهران، آماده چاپ
مقاله هـــــــــا
نگارش مقاله «
وجود ذره باردار با جرمی بزرگ تر از الکترون »
(Theoretical Evidence for the Existence of a Light Charged
Particle of Mass Grater than that of the Electron)
( در صفحه 1128 شماره اول ماه می نشریه Physical Review )
نگارش مقاله یادواره پروفسور اینشتین به مناسبت درگذشت
این فیزیکدان برجسته در دانشگاه تهران
سخنرانی هــــا
سخنرانی با
عنوان « مقدمه آزمایش های اتمی برای همه » در دانشکده علوم
دانشگاه تهران ، 1324 ش .
سخنرانی درباره « اصلاح قانون
جاذبه عمومی نیوتن و قانون میدان الکترومانیتیک ماکسول
(الکتریکی کولومب) »
(Proposed Modification in the Newton’s Law of Gravitation
and Coulomb’s Law of Electric Field) که در کنفرانس بین
المللی ذرات اصلی ایراد و در نشریه گزارش دانشگاه کمبریج در
صفحه 182 به چاپ رسیده است (جولای 1945 م).
سخنرانی با عنوان « ذرات پیوسته »
(Continues Particles) در کنفرانس فیزیک مونترال کانادا (که در
نشریه Physical Review صفحه 356 ، سپتامبر 1947م ) و در گزارش
آکادمی علوم (نسخه 33 شماره 6 صفحه 189) ، 1326 ش (1947م) به
چاپ رسید.